Говори и обраќања
PRM15042016
Обраќање на претседателот на Република Македонија, д-р Ѓорге Иванов
Петок, 15 Април 2016

Почитувани граѓани на Република Македонија,

Пред три дена донесов одлука која е исклучиво во интерес на државата и на граѓаните на Република Македонија. И по сите реакции, како и тогаш, така и сега, цврсто сум убеден дека таквата одлука ќе помогне за надминување на политичката криза и намалување на тензиите меѓу политичките противници.

Свесен сум за одговорноста која ја презедов.

Внимателно ги проследив и ги анализирав сите реакции по мојата одлука. Сметам дека одлуката го штити исклучиво државниот интерес и ве информирам дека останувам на истата.

Уште еднаш повторувам, секој оној кој смета дека сум му одземал право, сторил лоша услуга и својата невиност сака да ја докаже на суд, го повикувам лично во писмена форма да поднесе барање за поништување на одлуката која се однесува на него.

Кога ќе ги добијам таквите барања, ќе повикам правни експерти да понудат можно правно решение. И политичките партии можат со свои правни експерти да се вклучат во овој процес.

Дозволете ми да констатирам дека:

- Партиите и нивните поддржувачи ги користат институциите како средство за пресметка.
- Судовите се под притисок при постапување по предмети.
- Безбедносните институции се парализирани со нарушен систем на команда и висок е ризикот да не можат да одговорат на заканите со кои се соочуваме.
- Специјалното обвинителство има потреба од време за квалитетно вршење на истраги.

Барам претставниците на меѓународната заедница, кои се вклучени во процесот да помогнат сите страни целосно да си ги исполнат преземените обврски од Договорот од Пржино, додека потписниците на договорот да ги спроведат преземените обврски и да овозможат слободни, фер, демократски и кредибилни избори.

Ги охрабрувам сите носители на јавни функции кои извршуваат работи согласно Уставот и законите, судии, обвинители, полициски службеници и други да не подлежат на притисоци и влијанија од кого било во вршењето на своите должности. Ги охрабрувам за сите случаи јавно да проговорат и ако чувствуваат потреба да ме информираат.

Уште еднаш ги повикувам претставниците на меѓународната заедница да внимаваат на своето однесување и активности и ги потсетувам дека би можело да бидат погрешно разбрани.

Граѓаните на Република Македонија очекуваат од политичките партии нивно внатрешно прочистување и промовирање на нови лица во политиката во Република Македонија.

Целта на носењето на одлуката е таа да биде гаранција дека до денот на одржување на изборите, партиите и нивните поддржувачи, работата на институциите и активноста на претставниците на меѓународната заедница нема да бидат злоупотребени и нема да влијаат во нарушувањето на изборниот процес.

Очекувам распишаните избори на 5 јуни да бидат вовед во ново поглавје за Република Македонија.

Ви благодарам.

prm_izjava_12042016
Обраќање на Претседателот на Република Македонија, д-р Ѓорге Иванов до граѓаните на Република Македонија
Вторник, 12 Април 2016

Почитувани граѓани на Република Македонија,

Нашата држава речиси две години се наоѓа во длабока политичка криза. Најдлабока политичка криза досега која од ден на ден се продлабочува. Дури ни распишувањето на изборите не е доволна гаранција дека кризата набрзо ќе се реши и ќе заврши, колку и сите ние тоа да го посакуваме.

Во овој период се обидував во неколку наврати да помогнам, да се вклучам во решавањето на оваа криза. Но, едната од двете спротивставени страни не покажа волја и интерес за мое вклучување и инсистираше разговорите да се водат исклучиво под покровителство на меѓународниот фактор во земјата. Немајќи избор, ја прифатив таа нивна одлука, иако мислам дека не е добра за земјата. Кога некои од надвор ви ги решаваат домашните проблеми, тоа лошо говори за самите вас. И нормално е, при тоа решавање или помагање, тие секогаш да се водат пред сѐ од своите интереси. Но, со сила може нешто да се земе, а не може да се даде. Моето понудено посредништво не беше прифатено.

Сепак, тоа не беше причина внимателно да не ги следам и анализирам настаните, кои од ден на ден се влошуваат. Некако се дојде и до распуштање на Собранието, но најголемата опозициска партија најави бојкот, што повторно е лошо за земјата.
Моите анализи одат во следните насоки:

1. Ова што ѝ се случува на Македонија не е наша игра. Ова е туѓа игра.

Нелегално да се снима целиот државен врв, новинари, медиуми, дипломати и сето тоа потоа како фабрикуван материјал да се стави во рацете на еден човек, со силна поддршка да го користи тоа, и сѐ што се случуваше потоа, јасно укажува дека некој друг сериозно има замешано прсти во креирањето на оваа криза. Впрочем, Македонија не е ни прва, а веројатно ни последна држава на која ова ѝ се случува.

2, Ова што ни се случува не е во интерес на никој во Македонија. Ова е нечиј туѓ интерес. Ваквата криза никому не му помогна во земјата. Ниту на власта, ниту на опозицијата, колку и да се имаше такви очекувања. Но оваа криза сериозно ѝ наштети на Македонија и на сите наши граѓани. И наштети на угледот на земјата, и наштети на забавувањето на реформите и напредокот, на фокусираноста на стратешките цели за членство во ЕУ и НАТО, и наштети на економијата, на продлабочувањето на поделбите во секоја пора на општеството, на радикализација на политичките структури, на деструкција која веќе никој не може да ја контролира или претпостави. Никој не може да ме убеди дека оваа криза е интерес на Република Македонија.

Оваа криза е за нечиј туѓ интерес. За нечии туѓи цели и интереси. Некој кој сака нешто да постигне. Некој кој сака преку завојуваните политичари, политички лидери и нивни поддржувачи, да оствари своја цел.

3. Сето она што се случуваше во изминатиов период, резултираше со досега невидена политичка конфронтираност, со политика на меѓусебно пресметување и уништување. Бескраен реваншизам и омраза и лична конфронтација. Погледнете што им се направи на нашите политичари и од власта и од опозицијата. Тие толку многу завојуваа, работите отидоа толку лично и далеку, си отворија меѓусебно толку многу кривични постапки, што сега и едните и другите се подготвени да употребат секакви можни средства, само да не бидат поразени на следните избори, затоа што не знаат до каде ќе оди другата страна во продлабочувањето на личната пресметка, реваншизмот, омразата и ксенофобијата. Политиката се претвори во тоа кој кому ќе пушти повеќе кривични пријави и ќе отвори кривични постапки, кај кого ќе има повеќе претреси и притвори. Кој колку другиот ќе го заплаши и заглави. Судиите се под невиден притисок од сите страни. Претставници на меѓународната заедница ни се шетаат низ судовите додека тие треба да донесат одлуки дали некого да притворат или не. Пред некој ден еден судија однесоа во болница затоа што колабира за време на процесот. Сево ова веќе станува за многумина неиздрживо, сѐ повеќе наликува на борба до истребување. Се плашам дека Република Македонија може да почне да наликува како онаа географска Македонија во 20-тите години на минатиот век, кога антагонизмот меѓу Македонците отиде до такви размери, што се претвори во меѓусебно истребување преку физички ликвидации. Да се потсетиме дека и тогаш тие беа поттикнати од надворешни фактори.

4. Се распушти Собранието. Опозицијата објави бојкот на изборите и формирање на фронт за слобода. Ова значи дека ќе се оди и на попречување на одржувањето на изборите. Имаме техничка влада со ограничени овластувања. На раб сме на кризна состојба. Работата е заплеткана до бескрај и никој не може да ја отплетка, дури ни водствата на партиите, ниту пак претставниците на меѓународната заедница. Ниту Пржинскиот договор, ниту распуштањето на Собранието не ги намали тензиите, напротив ги зголеми. Никој никому не верува. Секој мисли дека другиот му подготвува нешто зад грб. Ако се остави само по себе да се отплеткува вака заплетканиот јазол, ќе поминеме како заложници во долгогодишна политичка криза, на која не може да ѝ се предвиди крајот. Сериозно се доведува во прашање потребата од мирна изборна кампања и мирен изборен ден. Ако пак тоа не се случи, државата и сите граѓани ќе имаат долгорочни последици. Се плашам дека навистина граѓаните можат да стават крај на кризата со следните избори.

5. Доаѓаат месеци и години кога политичарите, независно кој од нив се на власт, а кој во опозиција ќе се занимаваат со сериозни и стратешки важни одлуки за државата, нацијата и идентитетот и јас не сакам да дозволам ниту оние кои ќе бидат во власта, ниту оние кои ќе бидат во опозицијата, да носат одлуки, а да се истовремено оптоварени и под личен притисок од можноста неправично да бидат уценети, да се соочени со лична закана за својата слобода, чест и углед, иднина или каква било уцена од некој надворешен или внатрешен фактор. Можеби и токму заради таква цел, некој ја предизвика и оваа ситуација. За да можe да влијае врз нив или дури можеби и да ги контролира нивните одлуки, се разбира пред сѐ во свој интерес.

Почитувани,

Од овие причини со намера да придонесам во решавањето на кризата, до релаксирање на односите и намалување на тензиите меѓу спротивставените политички сили и нивни поддржувачи, свесен за последиците врз државата и граѓаните ако нешто не се преземе во оваа тешка криза, свесен за последиците врз мене со преземањето на овој чекор, но и со силна верба дека носам одлука во интерес на државата и нацијата, нејзината стабилност и независност, одлучив да се стави крај на оваа агонија на Република Македонија. Метафорички кажано да се пресече јазолот, согласно сите мои уставни и законски овластувања, а преку одлука со која се извршува општ прекин на сите постапки меѓу политичарите и нивните соработници или поддржувачи, од спротиставените страни.

Таквата одлука ја донесов и ја потпишав денес. И стојам зад неа. Во одлуката пишува дека стапува во сила веднаш.

Почитувани,

Во однос на оваа одлука сакам да информирам за неколку работи.
- Не се водев од позицијата кој на која политичка опција припаѓа, туку се водев исклучиво од државниот и националниот интерес. Меѓу опфатените има и многу мои политички поддржувачи, но и многу мои политички противници. Но, не поаѓам од моите лични позиции, туку од државните интереси.

- Никого од опфатените во овие одлуки не информирав, или на кој било начин не му најавив или, пак, побарав согласност од него за оваа моја постапка. Претпоставив дека ако го направам тоа, или сите, или најголемиот дел од нив, убедени во својата невиност и исправност ќе ме одбиеја и агонијата во земјата ќе продолжеше со години, заедно со сите можни негативни последици.
- Не навлегував во тоа дали е некој невин или виновен. Поаѓам од презумпцијата на невиност. Моја претпоставка е дека најголемиот дел не се виновни за тоа за што им е покрената кривична постапка, иако не можам да го потврдам тоа без судска одлука. Ова го мислам од причина, што стана јасно дека целта на некого е да ги заплетка политичарите и нивните блиски во кривични постапки и во страв и неизвесност, и притоа во една таква ситуација да остварува свои цели. Но, состојбата е таква, што чекајќи тие да си ја докажат својата невиност, можеме да ја доведеме во прашање иднината на државата. Република Македонија и нејзините граѓани немаат време за тоа.

- Најголемиот дел од прекините на постапките се во фаза кога само некому му е само поднесена кривична пријава, а воопшто не е покрената истрага или обвинение, или пак судски рочишта. Претпоставувам дека за голем дел од нив никогаш немаше да дојде до покренување на истрага или обвинение. Помал дел се такви каде е отворена истрага или обвинение, што исто така не значи дека се виновни. Само една од одлуките е амнестија за лице кое веќе е правосилно осудено, но со оглед што за сите други од тој случај се прекинува постапката, ценев дека е неправедно само тоа лице да отслужува казна. Само затоа што за разлика од другите во тој предмет го признал делото и се спогодил со обвинителството за висината на казната.

- Ако некого со оваа постапка го навредив, или на кој било начин го доведов во состојба да се чувствува непријатно, јавно му се извинувам и потенцирам дека немав кон никого лоша намера. Овој чекор го правам само за зачувување на државните и националните интереси, пред сѐ и над сѐ.

- Ако некого сум пропуштил и тоа го оценам во наредниот период, ќе го исправам пропустот. Доколку проценам дека некој сака со слични чекори, повторно да нѐ заплетка во вакво сценарио, не ја исклучувам можноста повторно да реагирам на идентичен начин.

- Дејствувањето на некои институции во изминатиот период кои треба да се само професионални, добива впечаток дека имаше призвук на политичка хајка и оттука, доколку и во иднина тоа го почувствувам, ќе дејствувам соодветно и ќе го направам истото.
- Убеден сум дека со оваа одлука правам крупен чекор кон меѓусебно помирување, и дека ова ќе помогне за една натамошна нормална, како во сите развиени држави политичка и демократска борба, заснована врз натпревар на идеи и резултати, а не на меѓусебно исцрпување и уништување, и особено не во функција на туѓи интереси и сили. Убеден сум дека со овој чекор им помагам и на меѓународните посредници кои имаат добри и чесни намери кон нашата земја. Пред сѐ во нивните напори за консолидација на политичката криза и придвижување на земјата кон натамошен напредок, реформи и реализација на стратешките планови за влез во НАТО и ЕУ.

- Можно е на краток рок и двете страни, или сите можни страни, да ме напаѓаат и да ме обвинуваат за овој чекор. Да ме обвинуваат со различни теории за заговор, или разни други обвинувања на моја сметка. Подготвен сум да се справам со тоа. Кога се нафатив со оваа функција, бев свесен дека таа носи и многу непријатности. Но, длабоко сум сигурен дека донесов исправна одлука.

На крајот ќе заклучам: Јас ова што ѝ се случува на Македонија не можам да го дозволам во мојот мандат. Ние не смееме тоа да го дозволиме како генерација. Ова што се случува во Македонија е сѐ, само не политика, ова е поголема игра, во која Македонците, но и другите, Албанците и останатите, и не само политичарите, туку и академиците, професорите, лекарите, интелектуалците, бизнисмените, сите се под уцена и сите се заложници на оваа ситуација. Кризата ќе заврши кога ќе престанат сите да бидат заложници на страв, лична освета, гнев, омраза и поделби.

Потребен ни е процес на национално помирување. Доста беше Македонецот да оди против Македонецот. Ова го гледам како чекор во таа насока.

Кризата почнува да завршува од овој момент и посакувам да добие завршница со фер и демократски избори по сите стандарди. Легитимирани и признаени од меѓународните институции, и потоа државата помирена да продолжи да оди напред, оставајќи ги зад себе овие две мрачни години кои историјата ќе ги смета за црна дамка на нашата генерација.
Јас ја преземам оваа одговорност со полна верба и свесност за сите можни идни реакции од секого, и сум подготвен да ја бранам оваа одлука секаде и пред секого.

Ви благодарам.

marmara1
Обраќање на претседателот Иванов на 19. Евроазиски економски самит
Четврток, 07 Април 2016

Почитувани присутни,
Дами и господа,
Драги пријатели,

Темата на оваа сесија е „Стремеж кон студена војна". Морам да ви признам дека насловот ме изненади. Дали можеме да зборуваме за Студена војна во време кога насекаде околу нас има отворени, жешки конфликти?

Ќе ве потсетам дека во текот на Студената војна имаше поредок и стабилност што се одржуваше со баланс на стравот меѓу двете идеолошки спротивставени страни.

Во 1989 година, заедно со Берлинскиот ѕид паднаа и старите режими во Централна и Источна Европа. Со крајот на Студената војна се роди надежта за помирен, побезбеден и подобар живот. Со победата на либералната демократија се јави теоријата на Фукујама за крајот на историјата на идеите.

Но, по еуфоријата следеше соочување со реалноста. Триумфализмот траеше кратко и спласна по само една деценија. Историјата се врати со сета своја жестокост.

Точно е дека денес имаме заладување во односите меѓу некои од клучните глобални актери. И точно е дека дел од реториката нè потсетува на Студената војна. Но, не станува збор за ист феномен бидејќи постојат суштински разлики.

Почитувани присутни,

За време на блоковската поделба имаше два клучни глобални државни актери. Денес, во нашиот мултиполарен свет има многу повеќе глобални актери, како државни, така и недржавни.

Ако за време на Студената војна, балансот на стравот придонесувал кон каква-таква стабилност, денес, застрашувањето од страна на недржавните актери како што се транснационалниот тероризам, насилниот екстремизам, организираниот криминал, внесува сè поголема нестабилност.

Наместо меѓународен поредок денес имаме глобален непоредок. Наместо мир, безбедност, развој, просперитет и правда за сите што се очекуваше по крајот на Студената војна, се врати стравот од другиот, ксенофобијата, се разгореа кризните жаришта на Блискиот Исток, Северна Африка, но и во Европа.

Сведоци сме дека хаосот не може да се контролира и канализира. Пример за тоа е конфликтот во Сирија што започна како идеолошка граѓанска војна, прерасна во внатрешен етно-религиозен судир, а на крајот стана поширок регионален судир каде и глобалните актери вмешаа прсти. На прв поглед, состојбата наликува на она што Хобс го нарече војна на секој против секого.

Наместо смирување, можно е дури и проширување на зоните на конфликти и создавање глобален појас на нестабилност, што може да предизвика континуирани миграциски бранови. Токму тие сиви зони на конфликт се плодно поле за злото на транснационалниот тероризам кој сее страв и мрежите на организиран криминал кои заработуваат милијарди долари од трговијата со човечки судбини.

Затоа, ако зборуваме за нова Студена војна, ние само робуваме на претстави создавани за некои други, одамна поминати времиња. На повидок е нешто многу поголемо. Сведоци сме на процесот на темелна трансформација на меѓународниот во светски поредок, во кој сè поактивни ќе се недржавните актери. Покрај судирот меѓу државите или сојузите на држави, има и друг судир.

marmara2Ценети присутни,

Ако пред четврт век можевме да зборуваме за Студената војна како судир меѓу идеологиите, денес можеме да зборуваме за судир на две парадигми или два света.

Моќта во 20 век беше концентрирана во проактивните центри на глобалниот север. Во 21 век глобалниот југ се разбуди. Развиениот свет ја плаќа цената на исклучивоста. Некои заедници и народи од третиот, неразвиен свет, кои во минатото биле исклучувани и маргинализирани, денес се на врвот на агендите на развиените држави.

Се раѓа нова сила – глобално граѓанство – глобален демос. Оваа нова сила бара да ѝ се посвети внимание и да ѝ се почитуваат можностите кои ги поседува во свет кој сè уште ги чувствува раните од сите можни доминации од минатите векови, од империјалните, преку колонијалните, па сè до нео-колонијалните.

Наспроти концептот за Lebensraum како свет на поредокот, стои она што Хабермас го нарекува Lebenswelt како свет на животот.

Ќе ви дадам една илустрација.

Пред само три недели, на 14 март се случи сериозен инцидент на нашата јужна граница, близу Идомени, кога околу 2445 мигранти илегално влегоа на македонска територија. Меѓу нив имаше и 74 новинари, активисти, членови на невладини организации и волонтери од 5 континенти. Тие не само што им помагале на мигрантите да ја преминат границата, туку и целиот настан како реалити шоу директно го пренесувале на светските медиуми и социјалните мрежи.

Кај Идомени се судрија светот на државите и светот на недржавните актери. Државите ги создаваат и ги бранат границите, а светот бара да се отворат границите. Затоа, како што рече Хобсбаум, ова е време на екстреми.

Тоа е илустрација за масовен глобален активизам. Недржавните актери со помош на социјалните мрежи и на медиумите се обидуваат да вршат притисок и да влијаат на политиката на државите. Некогаш, со нивните активности, создаваат поголема видливост за потребите на луѓето и им даваат глас на безгласните.

Која е идејата што ги обединува? Ги обединува идејата за свет во кој границите во реалниот свет ќе исчезнат како што исчезнаа границите во виртуелниот свет.

Зошто го зборувам сево ова? Секоја епоха има свои потреби. Во средниот век тоа беше феудалниот систем со закрепостените селани. Кога развојот на општеството ги надмина границите на феудалните заедници, во Вестфалија се создаде концептот на нацијата држава која требаше да одговори на новите потреби.

Ние живееме во време кога и формата на нацијата држава е претесна за да ги реализира глобализираните потреби на општеството, како позитивните, така и негативните. Нефункционалноста на сегашните меѓународни организации создава потреба од функционални глобални институции и механизми кои ќе создаваат применливи глобални норми. Неуспехот да се изградат такви функционални институции може да нè врати во нов феудализам.

Во таа смисла, ова е можност да ги осознаеме контурите на светот што се раѓа. Како што во антиката полисот се трансформирал во космополис, така, денес, поредокот на државата се трансформира во поредок на светот.

Ви благодарам.

marmara3

prm_istambul_samit_01
Обраќање на свеченото отворање на 19. Евроазиски економски самит - Истанбул
Среда, 06 Април 2016

Почитувани присутни,
Ценети екселенции,
Дами и господа,

Како претседател на Република Македонија веќе шест години доаѓам на овој значаен настан организиран од Фондацијата „Мармара" и никогаш не сум разочаран од релевантните теми кои се дискутираат. Така е и на овој, 19-ти Евроазиски економски самит. Им честитам на господинот Сувер и на неговиот тим што се секогаш во тек со глобалните теми.

Живееме во епоха на економска, техничка и културна меѓузависност што не е слична со ниту една претходна епоха. Секојдневно се достигнуваат нови достигнувања во научниот и во техничко-технолошкиот развој. Но, во услови на криза, современиот свет изгледа како улица на која многу брзи автомобили се заглавени во сообраќаен метеж.

Сведоци сме на перманентни кризи и перманентни стресови, кога речиси сите се во исчекување да се случат огромни промени.

Противниците на глобализацијата, сфатена како вестернизација, ги користат нејзините придобивки за да се борат против неа.

Имаме нова преселба на народите. Милиони мигранти и бегалци се лишени од правото за припадност, место на кое ќе се чувствуваат безбедни. Европа стана најпосакувана дестинација за милиони од глобалниот југ.

prm_istambul_samit_02Како што бројот на бегалци ќе се зголемува, така волјата и подготвеноста на Европската Унија да ги прифаќа и интегрира ќе се намалува. Истовремено, мигрантската криза придонесе кон дополнително затегнување на односите меѓу државите. Колку е послаба соработката меѓу државите, толку е посилна соработката меѓу криминалците. Некои забележаа дека трговијата со луѓе станува попрофитабилна од трговијата со наркотици.

Она што дополнително загрижува е што истите канали ги користат и поединците со затворени умови кои со насилни терористички акти сеат насилство. Неодамна, покрај Париз, Брисел, Анкара и Истанбул се најде на ударот на тероризмот и насилниот екстремизам, кои создадоа нова реалност во Европа.

Обидувајќи се да се справи со предизвиците што произлегуваат од економската, мигрантската и безбедносната криза, Европската Унија се соочува со центрифугални сили.

Во вакви турбулентни времиња, кога сè повеќе владеат стравот и неизвесноста, неопходен е глас на мудрост што ќе понуди решенија за овие горливи предизвици. Бегалците и мигрантите не се статистика, туку човечки битија, со неотуѓиви човечки права и со вродено човечко достоинство. Секој од нив е човек во потрага по среќа. За post festum да не ја согледаме моќта на немоќните, мора да бидеме хумани кон нив, и да им излеземе во пресрет.

Убеден сум, оваа сесија на Евроазискиот економски самит ќе придонесе кон наоѓањето на одржливи одговори и решенија.

Ви благодарам.
prm_istambul_samit_03

arhiv1
Обраќање на свеченоста по повод 65-годишниот јубилеј од основањето на Државниот архив на Република Македонија
Петок, 01 Април 2016

Почитувани присутни,
Дами и господа,
Драги пријатели,

Чест ми е да добијам признание од Државниот архив на Република Македонија, за кое сум навистина благодарен. А има и зошто. Државниот архив нè поврзува со нашето минато. А, нашето минато еднаш било и наша иднина.

Кога ќе ги отвориме старите записи ќе видиме дека низ сите нив провејуваат два големи наративи кои во голема мера ја дефинирале нашата сегашност.

Во срцевината на првиот наратив е стремежот на нашите предци да живеат слободен живот во слободна Македонија. Меѓу нив ќе најдеме просветители и преродбеници, даскали и борци, левичари и десничари, комунисти и конзервативци, либерали и традиционалисти, социјалисти и анархисти, но сите до еден – патриоти кои се бореле за слобода и правда.

Читајќи ги нивните сведоштва од временска дистанца, ние носиме суд за улогата што ја имале во клучните моменти на македонската борба за слобода, државност и независност.

Врз основа на архивските податоци, им се восхитуваме на храброста, ги славиме поради пожртвуваноста, се повикуваме на нивните мисли, се охрабруваме со нивните зборови. Зошто? Бидејќи со многу напор и со многу жртви тие успеале да се изборат за независна и суверена држава – Република Македонија која ни ја оставија во наследство.

Истовремено, проучувајќи ги архивските записи неминовно ќе го забележиме и вториот, паралелен наратив. Автори на тој наратив се оние кои пишувале и одлучувале за нас, но без нас. За нив, Македонија не била татковина што треба да се ослободи, туку територија што треба да се завладее. Не била поле за културен натпревар меѓу народите, туку балканско јаболко на раздорот. Преку пропагандите, наместо слога, ширеле раздор, наместо меѓусебно почитување – омраза.

Тие нè бришеле и преименувале, нè блокирале и отуѓувале – се со една цел – да ја наметнат нивната претстава во кој нема место за нас. Но, се вели дека големата вистина може само да се заборави, но не и да се фалсификува. А, секогаш останувал по некој документ како сведоштво за нас. Вистината која е документирана и архивирана е несоборлива. И таа вистина се чува во Државниот aрхив.

Драги сограѓани,

Овој значаен 65-годишен јубилеј на Државниот aрхив се случува во годината кога би требало да славиме и четврт век од независноста на Република Македонија. Велам би требало, бидејќи, за жал, политичката криза ни ја одзеде радоста од сеќавањето на моментот на независноста.

Уште пред 15 години Петре М. Андреевски напиша дека, кога некој се обидува да ни го замаглува паметењето, да ни го брише минатото за да ни ја одземе и иднината, тогаш вината никогаш не треба да ја бараме подалеку од нас самите. Бидејќи и сами сме го дозволиле тоа.

Корените на актуелната длабока политичка криза ќе ги најдеме не само во блокадата на евроатлантските интеграции. Коренот е и во туѓите пропаганди од минатото чијшто горчлив плод биле кавгите, поделбите и раздорот, кои од еден народ, за жал, создадоа спротивставени табори.

И ден-денес како да им робуваме на претстави и догми за Македонија создавани во туѓи центри и за туѓи интереси. Како да не ја научивме лекцијата од минатото, дека сè што сме оствариле, и слободата, и државноста и независноста, сме го оствариле тогаш кога сме биле сплотени. Но, исто така, дека сè што сме изгубиле, секоја перспектива, можност и шанса, сме ја изгубиле тогаш кога сме биле разединети.

Наместо во овие 25 години да се ослободиме од тие погубни поделби, ние уште повеќе ги негуваме и го продлабочуваме јазот меѓу нас. Како? Со неодговорно однесување.

Неодговорното однесување на политичките противници ѝ нанесува штета на државата. Кризата како да стана наше секојдневие. Се дозволи странците да се грижат за нас, повеќе од самите нас. Се дозволи други да ни го моделираат политичкиот и правниот систем. Се дозволи личниот и партискиот да бидат над државниот интерес.

Истовремено, сведоци сме на замаглување на просторот меѓу информацијата и манипулацијата, бидејќи сега и со информацијата се манипулира. Тоа раѓа сомнеж кој е речиси сеприсутен. Некој луцидно рекол дека ниту минатото веќе не е она што беше. Сега речиси сè се доведува во прашање, вклучително и довербата во државата. А цената на губењето на таа доверба е превисока.

Дами и господа,

Во овој напнат амбиент како да забораваме дека го имаме она што многу народи сè уште го немаат – сопствена држава. Многу народи го посакуваат она што ние го имаме, но не го почитуваме и го земаме здраво за готово. Тешко е да се стекне, но уште потешко е да се сочува државата. Милионите мигранти упатени кон Европа се јасно потсетување за оваа вистина.

Затоа, неопходно е да изградиме доверба во нашата држава. Да градиме чувство за државен интерес. Македонија да ни биде пред сè.

Во изминативе 25 години, имавме сосема доволно време да расчистиме со старите догми и претстави за Македонија, кои се создавани за нечии други и туѓи интереси. Имавме доволно време да свртиме нова страница и да ги напуштиме погубните поделби.

Имаме многу кратко време, до крајот на оваа година, да го поправиме впечатокот што идните генерации ќе го имаат за нашата генерација, читајќи ги записите што ќе ги оставиме зад нас, во aрхивите.

Затоа, пред секој збор што ќе го изговориме, пред секоја одлука што ќе ја донесеме, треба добро да размислиме и да се прашаме: Како сè уште неродените ќе гледаат на нашата генерација? Што нашите потомци ќе мислат за нашиот четврт век независност? Со каква содржина ја испишуваме нашата страница од современата македонска историја? И дали се водиме од желба за лична слава и политички рејтинг или од чувство на одговорност кон оваа и идните генерации?

Како што нашите предци во најмрачните периоди на нашата историја успеале да најдат сила и да се сплотат во борбата за слобода, државност и независност, така и ние, независно од нашата политичка, етничка или која било друга припадност, мора да најдеме решение за оваа криза. Само ние самите можеме да ја спасиме државата, бидејќи нема други кои ја сакаат Македонија повеќе од нејзините граѓани.

Бидејќи, колку и да сакаме да го апстрахираме минатото, тоа ќе ни се повторува, ако не ги надминеме поделбите и не расчистиме со перцепциите создавани за нас, но без нас.

Во овој потфат, Државниот aрхив и историчарите имаат должност, трагајќи по вистината, да ги извадат на виделина старите сведоштва, и да ни помогнат конечно да ги научиме лекциите од минатото за да престанат да ни се повторуваат во сегашноста и во иднината.

Ви благодарам.

arhiv2

PRM_SB
Изјава на претседателот Иванов по седницата на Советот за безбедност
Вторник, 15 Март 2016

Почитувани граѓани на Република Македонија,

Со оглед на актуелната состојба со мигрантската криза и последните случувања на нашата јужна граница, денеска свикав седница на Советот за безбедност на Република Македонија во проширен состав.

Субјектите на системот за управување со кризи задолжени за превенција и справување со кризната состојба, ме информираа мене, членовите на Советот за безбедност и лидерите и претставниците на најголемите политички партии за заканата од илегална миграција која доаѓа од територија на Европската унија и Шенген-зоната, како и со можностите за развој на заканата и зголемување на ризиците.

Синоќа се случи инцидент на нашата јужна граница.

Неконтролиран број мигранти и странски државјани од територијата на Европската унија и Шенген-зоната се обидоа илегално да ја преминат државната граница, надвор од официјалниот граничен премин и да влезат во подрачјето во кое е прогласена кризна состојба.

Нашите безбедносни сили успешно реагираа. Ја поздравувам нивната навремена и одговорна реакција, без употреба на сила.

Со затворање на балканскиот коридор, очекувано беше да се зголемат обидите за насилно и илегално влегување во Македонија.

Но, она што јас лично не го очекував е преземањето на крајно некоректни активности со кои потенцијално се загрозува целокупната регионална безбедност.

Повторувам, Република Македонија ниту е членка на Европската унија, ниту на НАТО, ниту на Шенген-зоната и не може да ги трпи последиците на неединствената политика на Унијата.

Не смее властите во која било држава на оваа мигрантска рута да останат пасивни набљудувачи на ваквите инциденти.

Најдобриот сигнал што може во овој момент да се упати е да се прекине со практиката на носење дополнителен број мигранти кои би поставувале кампови на самата гранична линија.

Отсуството на комуникација и соработка меѓу политичарите и безбедносните служби на Република Македонија и Република Грција и неможноста да се воспостават заеднички оперативни тимови за брза интервенција доведе до оваа ситуација.

Ако час поскоро не почнеме да соработуваме како што прилега на две соседни земји, извесно е дека ваквите инциденти ќе се повторуваат и усложнуваат.

Република Македонија досега покажа дека е подготвена на сите сценарија, и нема да дозволи зголемување на безбедносните ризици од мигрантската криза.

Уште еднаш, потенцирам, дека Република Македонија ќе ги преземе сите мерки и активности за заштита на државните граници и за зачувување на националната безбедност. Македонските безбедносни институции и во иднина, како и досега, ќе продолжат одговорно и професионално да се справуваат со бегалската криза.

Република Македонија, како што и досега покажа кога на нејзината територија поминаа еден милион бегалци, ќе продолжи да дава хуман третман, согласно сите европски и меѓународни стандарди, доследно почитувајќи ги човековите права.
За актуелната состојба, деновиве ќе остварам телефонски разговори со претседателите и премиерите на земјите долж коридорот, кои учествуваат во носењето одлуки во Советот на Европската Унија за менаџирање на мигрантската криза, со претседателот на Европскиот совет, како и со холандскиот претседавач со Советот на ЕУ.

Република Македонија и во иднина ќе постапува во согласност со одлуките на Европскиот совет, ќе ги следи постапките на другите земји долж балканскиот коридор и нема да дозволиме илегален влез на мигранти во Република Македонија.

Членовите на Советот за безбедност и лидерите и претставниците на четирите политички партии беа информирани и за сите други безбедносни ризици и закани со кои се соочува Република Македонија.

Како претседател на Република Македонија сакам да истакнам задоволство од одговорниот и конструктивен пристап на сите присутни на оваа седница, како и за покажаната висока свест за безбедноста на граѓаните и државните интереси на Република Македонија.

Ви благодарам.
PRM_SB2

 
Почеток < Пред 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Следно > Крај
Страница 10 од 55